fa طراحی الگوی عوامل مؤثر بر توسعۀ فرهنگی در افغانستان با رویکرد فراترکیب عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">یکی از مسائل مهم و پیچیده در حوزه‌های علوم انسانی و اجتماعی، توسعۀ فرهنگی است. هدف اصلی توسعۀ فرهنگی، فایده رساندن به انسان، پرورش توانایی‌ها و گسترش دامنۀ امکانات و مجال‌های اوست. در واقع، توسعۀ فرهنگی به‌منظور فایده رساندن به انسان و بهبود شرایط زندگی او و در نهایت بهبود کلی جامعه صورت می‌پذیرد. در این پژوهش با استفاده از رویکرد استقرایی فراترکیب کیفی &nbsp;به بررسی توسعۀ فرهنگی در جامعۀ افغانستان پرداخته شده است. این روش شامل مراحل هفت‌گانه می‌شود که به ارزیابی و تحلیل نظام‌مند نتایج و یافته‌های مطالعات پیشین می‌پردازد. جامعۀ آماری این تحقیق شامل تمام مقالات علمی-پژوهشی منتشرشده در افغانستان در بازه‌ی زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ با موضوع توسعۀ فرهنگی در جامعۀ افغانستان می‌شود. در مجموع، ۴۵ مقالۀ علمی-پژوهشی یافت شد که ۲۷ مقاله برای بررسی نهایی انتخاب شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که ۱۲ عامل اجتماعی، ۱۰ عامل سیاسی، ۱۱ عامل فرهنگی، ۴ عامل اقتصادی، ۲ عامل کالبدی و ۳ عامل دینی بر توسعۀ فرهنگی در جامعۀ افغانستان تأثیرگذار هستند. عوامل اجتماعی شامل انسجام اجتماعی، عدالت اجتماعی، ارتباط آگاهانه، گفتگو، عدم امنیت، تفرقه، تبعیض، ایستارها، ارزش‌ها، اعتقادات، احساسات و باورهای شهروندان می‌شود. عوامل سیاسی شامل ثبات سیاسی، نوع حکومت، جریآن‌های سیاسی، نفی اقتدارگرایی، مردم‌سالاری، آزادی‌های مدنی، مدیریت و برنامه‌ریزی، فساد، دولت قومی و قانون می‌شود. عوامل فرهنگی شامل خودآگاهی فرهنگی، پالایش فرهنگی، علم محوری، مشاهیر فرهنگی، تبلیغات، نظم فرهنگی، آزادی و خلاقیت فرهنگی، هنر، گردشگری، تفاهم نمادی و سواد می‌گردد. عوامل اقتصادی نیز شامل سرمایه‌گذاری، توزیع بودجه، فقر و اشتغال‌زایی می‌شود. عوامل کالبدی شامل بافت روستایی و قبیله‌ای و ابعاد جغرافیایی می‌شود و درنهایت، عوامل دینی شامل قرائت تک‌سویه از دین، شکاف مذهبی و ظرفیت‌های دینی می‌گردد.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">One of the most important and complicated issues in the fields of humanities and social sciences is cultural development. The main goal of cultural development is to benefit for the people, flourish their ability and to expand the scope of their possibilities and opportunities. In fact, cultural development is for the sake of benefiting people and improving their living conditions, and finally the overall improvement of society. In this research, the cultural development in the Afghan society investigated by using the inductive and qualitative meta-composite approach. This method includes seven steps that evaluate and systematically analyze the results and findings of previous studies. The statistical society of this research includes all scientific-research articles published in Afghanistan in the period of 1390 to 1402 with the subject of cultural development in the Afghan society. In total, we found 45 scientific-research articles; we selected 27 articles for final consideration. The findings of the research show that 12 social factors, 10 political factors, 11 cultural factors, 4 economic factors, 2 physical factors and 3 religious factors influence cultural development in Afghan society. Social factors include social cohesion, social justice, informed communication, dialogue, lack of security, division, discrimination, attitudes, values, beliefs, feelings and beliefs of citizens. Political factors include political stability, type of government, political parties, rejection of authoritarianism, democracy, civil liberties, management and planning, corruption, ethnic government and law. Cultural factors include cultural self-awareness, cultural refinement, science-oriented, cultural celebrities, advertising, cultural order, cultural freedom and creativity, art, tourism, symbolic understanding and literacy. Economic factors also include investment, budget distribution, poverty and job creation. Physical factors include rural and tribal contexts and geographical dimensions, and finally, religious factors include a one-sided reading of religion, religious divide, and religious capacities.</div> توسعۀ فرهنگی, عوامل اجتماعی, عوامل سیاسی, عوامل فرهنگی, عوامل اقتصادی و دینی, عوامل کالبدی Cultural development, social factors, political factors, cultural factors, economic and religious factors, physical factors 71 93 http://srqpis.knu.edu.af/browse.php?a_code=A-10-2-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Neiazi محسن نیازی Yes Professor of the Social Sciences Department at the Faculty of Humanities, and PhD student in Sociology of Social Issues in Iran, at Kashan University دانشگاه کاشان Sayed Azizullah Habibi سید عزیزالله حبیبی ashnaa1371@gmail.com No Assistant Professor in the Department of Management and Entrepreneurship, and PhD student in Sociology of Social Issues in Iran, at Kashan University دانشگاه کاشان