fa بحران‌های فکری و سیاسی عصر ابوحنیفه و راه‌حل‌های پیشنهادی وی برای خروج از وضعیت آشفته به‌سمت وضعیت مطلوب تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">ابوحنیفه از فقیهان اعدالی و خردگراست که آرای سیاسی او نقطه عطفی در تاریخ فکری و سیاسی مسلمانان به شمار می‌رود. آرای برآمده از ذهن جستجوگر او نه‌تنها بر روزگار وی تأثیر گذاشت، بلکه اعصار بعد از خود را نیز متأثر کرد. اهمیت آرای سیاسی ابوحنیفه در این است که حاصل تعامل موفقیت‌آمیز نص و زندگی سیاسی است که با هدف &nbsp;برون‌رفت جامعه از وضعیت آشفته و نابسامان به‌سمت وضعیت مطلوب طراحی ‌شده است. این پژوهش در تلاش است با بهره‌گیری از روش و منطق جستاری اسپریگنز بحران‌های فکری و سیاسی عصر ابوحنیفه و راه‌حل‌های پیشنهادی وی را برای خروج ازوضعیت آشفته به‌سمت وضعیت مطلوب بررسی کند. در تطابق با منطق جستاری اسپریگنز، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ابوحنیفه در مشاهده بی‌نظمی‌های اجتماعی و در مرحله تشخیص درد، علت‌العلل تمام بی‌نظمی‌ها را استبداد سیاسی و آشفتگی فکری می‌دانست و این عوامل را به‌مثابه علت‌العلل بیماری‌های زمانه‌اش مطرح می‌کند. تأسیس سامان سیاسی تحت زعامت فرد محق، یعنی فرد عادل و درستکار و نیز خروج از تنگ‌نظری‌های اعتقادی، تدوین مجموعه قواعد به‌منظور پاسخ‌گویی به حوادث واقعه، تمسک به اصل مدارا، مناظره و گفتگوهای آزاد علمی تجویزها و راه‌حل‌هایی است که ابوحنیفه برای بسامان کردن امور جامعه خود ارائه می‌کند.</div> <div style="text-align: justify;">Abu Hanifa is a just and rationalist jurist whose political views are considered a turning point in the intellectual and political history of Muslims. The views emerging from his searching mind not only influenced his time; but also influenced the ages after him. The importance of Abu Hanifa&#39;s political views lies in the fact that they are the result of the successful interaction of the text and political life, which was designed with the aim of moving society out of a chaotic and disorderly situation towards a desirable situation. This research is trying to examine the intellectual and political crises of Abu Hanifa&#39;s era and the solutions he proposed for exiting the chaotic situation towards a desirable situation, using the method and logic of Spriggans&#39;s research. In accordance with the logic of Spriggans&#39; research, the research findings show that Abu Hanifa, in observing social disorders and in the stage of diagnosing pain, considered the causes of all disorders to be political tyranny and intellectual confusion, and he presents these factors as the causes of the diseases of his time. Establishing a political system under the leadership of a righteous person; that is, a just and upright person, as well as leaving behind narrow-minded beliefs, formulating a set of rules in order to respond to events, adhering to the principle of tolerance, debate and free scientific discussions are the prescriptions and solutions that Abu Hanifa offers to organize the affairs of his society.</div> اندیشه سیاسی ابوحنیفه, مشاهده وضعیت, تشخیص درد, نظم خیالی, راه‌حل‌شناسی Abu Hanifa's political thought, observing the situation, diagnosing pain, imaginary order, solution-oriented thinking 49 80 http://srqpis.knu.edu.af/browse.php?a_code=A-10-38-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Aref Fasihi DwlatShahi محمد عارف فصیحی دولت‌ شاهی dwlat1352@gmail.com Yes Ph.D. in International Relations and Associate Professor at Khatam al-Nabieen University Afghanistan عضو کادر علمی دیپارتمنت روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خاتم‌النبیین(ص)- افغانستان