استاد کدر علمی دیپارتمنت روابط بینالملل، پوهنځی حقوق و علوم سیاسی، پوهنتون کاتب، کابل، افغانستان
چکیده: (4 مشاهده)
تربیت سیاسی در تاریخ اندیشه اسلامی همواره جایگاهی ویژه داشته و اندیشمندان مسلمان آن را پیوندی میان تعالی اخلاقی، بیداری اجتماعی و اصلاح ساختار قدرت دانستهاند. در این میان، نقش سیدجمالالدین افغانی، بهعنوان یکی از پیشگامان نهضت بیداری اسلامی و مبارزه با استعمار، اهمیتی دوچندان دارد؛ زیرا او سیاست را از منظر شریعت و در پیوند با تربیت و اصلاح امت اسلامی میفهمید.
براساساین، پژوهش حاضر با هدف تبیین مبانی و مؤلفههای تربیت سیاسی در اندیشه و عمل سیدجمالالدین افغان انجام شده و پرسش اصلی آن چنین است: مبانی و مؤلفههای تربیت سیاسی در اندیشه و رفتار سیدجمالالدین کداماند؟
فرضیۀ پژوهش بر آن است که تربیت سیاسی در منظومۀ فکری سیدجمالالدین بر هستیشناسی توحیدی، معرفتشناسی الهی و انسانشناسی کرامتمحور استوار است؛ و مؤلفههایی مانند آگاهی سیاسی، تقوای سیاسی، استقلال، آزادی و بازخوانی تاریخ، ابزارهایی برای بیدارسازی امت اسلامی و مبارزه با استعمار و استبداد به شمار میآیند. یافتهها نشان میدهد که در اندیشۀ وی، تربیت مقدّم بر سیاست و شرط ورود سیاستمدار به حوزه عمل سیاسی است. مفهوم «حکومت رحیمه حکیمه» نیز پیوندی وثیق میان سیاست و تربیت برقرار میکند.
نتایج تحقیق نشان میدهد که تربیت معنوی ریشه در درونمایۀ سیاست دارد و بیداری سیاسی مقدمهای برای کنشگری آگاهانه و احیای جامعه اسلامی است. همچنین، تقوای سیاسی و بازخوانی تاریخ، بهدلیل کارکرد تربیتی آنها، زمینهساز اقتدار نوین جوامع اسلامیاند. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل استنباطی است و دادهها از رفتار، آثار و متون منسوب به سیدجمالالدین استخراج شدهاند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي