Mendeley  

Zotero  

Heydari Q. Consideration of the Ways of Peaceful Coexistence among Muslims from the Perspective of Sheikh Muhammad Ghazali. SRQPIS 2026; 2 (3) :127-150
URL: http://srqpis.knu.edu.af/article-1-105-fa.html

همزیستی مسالمت‌آمیز میان مسلمانان از مهم‌ترین اهداف و آموزه‌های اسلام و از دغدغه‌های اساسی اندیشمندان اصلاح‌گر معاصر است. شیخ محمد غزالی (۱۹۱۷–۱۹۹۶م)، از متفکران برجسته جهان اسلام، با بازخوانی منابع اصیل اسلامی و توجه به چالش‌های جهان معاصر، راهکارهایی برای تقویت وحدت و کاهش تعارضات در جوامع اسلامی ارائه کرده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با بررسی آثار اصلی وی، به تحلیل راه‌های تحقق همزیستی مسالمت‌آمیز در اندیشه او می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که غزالی مسئله همزیستی را در شش ساحت اصلی طرح می‌کند: ساحت اعتقادی–انسانی با تأکید بر کرامت ذاتی انسان و برادری اسلامی، ساحت معرفتی با محوریت قرآن و سنت و فهم مقاصدی از دین، ساحت اجتماعی–اقتصادی با تأکید بر عدالت اجتماعی و انفاق، ساحت سیاسی با نقد استبداد و تأکید بر شورا، ساحت فرهنگی با پذیرش اختلافات فقهی و پرهیز از تعصب مذهبی، و ساحت آموزشی با تأکید بر حق آموزش و توانمندسازی آحاد جامعه به‌ویژه زنان. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اندیشه غزالی با پیوند میان وحدت اسلامی، عدالت اجتماعی، نفی استبداد و توسعه انسانی، چهارچوبی جامع برای تقویت همزیستی در جوامع اسلامی ارائه می‌دهد.